İNSANLARDA ÜREME

İnsanda üremenin yapıtaşları kadın üreme hücresi (yumurta=oosit) ve erkek üreme hücresidir (sperm). Kadınlarda yumurtalıklar (overler), erkekte testisler üreme hücrelerinin üretim ve depolanma yerleridir. Bunun yanında yumurtalık kadın üreme hormonu olan östrojen ve progesteron,  testisler erkek üreme hormonu olan testesteron salgılarlar.

Kadında yumurta üretimi anne karnında (embriyonik dönem) başlar. Bu sayı kız çocuğu doğduğunda 2-3 milyon iken ergenlik çağına kadar 300-400 bine iner. Yani kadında ergenlik döneminden menapoz dönemine kadar kullanılacak yumurta sayısı 300-400 bindir. Ergenlik dönemine kadar yumurtalıklarda yumurtalar belli bir gelişim döneminde istirahat halinde kalır. Ergenlik sonrasında hormon salınımı bir ritim kazanır, yumurta gelişimi kaldığı yerden devam ederek sperm tarafından döllenebilecek olgunluğa erişir. Adetleri düzenli olan ve 28-30 günde bir adet gören kadınlarda yumurtlama yaklaşık 14-15. günlere denk gelir. Normalde her ay sadece bir yumurta döllenmeye uygun hale gelir. Yumurtalıklardaki yumurta sayısı menapoza yaklaştıkça azalır. Menapozda yumurtalıklarda yumurta kalmaz ve follikül denen yumurta keseleri gelişmez.
Erkekte sperm yapımı kadından farklı olarak ergenlik döneminde başlar. Başta testesteron olmak üzere bazı hormonların etkisi ile testislerde sperm yapımı ve olgunlaşması sağlanır.

Yumurtlama döneminde follikülden serbestleşen yumurta, tüplerin ucunda bulunan saçaklar(fimbria) tarafından tutularak tüplerin içine alınır. Cinsel ilişki ile vaginaya (hazne) boşalan meninin içindeki sperm hücreleri rahimden geçerek tüpler ulaşır ve yumurtayı tüplerin en geniş kısmında döller. Sperm ve yumurta hücresi  yaklaşık 24-36 saat canlı kalabilme kabiliyetindedir.

Döllenme gerçekleşirse embriyo adını alır. Embriyo 2. Günde 4, 3. Günde 8 hücreye ulaşır. Bu dönemde embryo tüplerden tekrar rahim içine taşınır. Döllenmeden sonra yaklaşık 4. Günde rahime ulaşır, 7. günde rahim iç zarına (endometrium) tutunup yerleşmeye (implantasyon) başlar. Rahim içzarı her ay döllenmiş yumurtaya yataklık yapabilmek için kalınlaşır. Gebelik gelişmezse rahim iç zarı adet kanamsı olarak atılır(menstruel kanama).